X
تبلیغات
مالیات - بررسی مواد 93 تا97 قانون مالیاتها مستقیم مشاغل اشخاص حقیقی

مالیات

توضیحات وسوالات مالیاتی

بررسی مواد 93 تا97 قانون مالیاتها مستقیم مشاغل اشخاص حقیقی

ماده 93 : درآمدي كه شخص حقيقي از طريق اشتغال به مشاغل يا به عناوين ديگر غير از موارد مذكور در ساير فصل هاي اين قانون در ايران تحصيل كند پس از كسر معافيت هاي مقرر در اين قانون مشمول ماليات بردرآمد مشاغل مي باشد .

تبصره : درآمد شركت هاي مدني ( اعم از اختياري يا قهري ) و همچنين درآمدهاي ناشي از فعاليت هاي مضاربه در صورتي كه عامل ( مضارب ) يا صاحب سرمايه شخص حقيقي باشد تابع مقررات اين فصل مي باشد .

 

توضیحات

1-مودیان این فصل باید شخصیت حقیقی داشته باشند

2-در آمد اینگونه مودیان باید از طریق شغل ایجاد شده باشد یا چنانچه در آمد بدست آمده عناوین دیگری داشته باشد باید در سایر فصول مالیاتی ذکر نشده باشدبرای مثال درآمد حاصل از فروش  پروانه اشتغال یا دارائیهای استهلاک پذیر مودیان بند الف این بخش گرچه شغل نمی باشد اما مشمول مالیات این فصل می باشد

3-عبارت پس از کسر معافیت بیانگر این نکته است که چنانچه مودیان این فصل به تکالیف قانونی عمل نمایند حتماًباید از درآمد آنها معافیت مقرر قانونی کسر شود

4-بنابراین مودیان ذکر شده فوق مشمول مالیات بر در آمد مشاغل می باشند

5- شرکت اختیاری شرکتی است که شرکاء با اختیار کامل با هم شریک شده اند اما در شرکت قهری شرکاءاجباراً باهم شریک هستند نمونه بارز اینگونه شرکاء شراکتهای ورثه است لذا در هر حال اینگونه شرکتها که می بایست دارای شماره ثبت در اداره ثبت شرکتها نباشندنیز در صورت کسب در آمد منطبق بر این ماده مشمول مالیات بر مشاغل می باشند.

6-در زمانی که شراکت بصورت مضاربه باشد عامل مضارب در صورتی مشمول مالیات این بخش است که خود شخصیت حقیقی داشته باشد

ماده 94 : درآمد مشمول ماليات موديان موضوع اين فصل عبارت است از كل فروش كالا و خدمات به اضافه ساير درآمدهاي آنان كه مشمول ماليات فصول ديگر شناخته نشده پس از كسر هزينه ها و استهلاكات مربوط طبق مقررات فصل هزينه هاي قابل قبول و استهلاكات .

توضیحات:

1-برای تعیین در آمد مشمولین این فصل ابتدا باید کلیه در امدهااعم از فروش کالا وخدمات با ساير درآمدهاي آنان كه مشمول ماليات فصول ديگر شناخته نشده است جمع وسپس هزینه های قانونی باب چهارم فصل دوم کسرگردد و در آمد مشمول مالیات حاصل این تفاوت است.

البته این روش در زمانی است که مودی به وظایف قانونی عمل نماید واصولاًماده 94با رعایت مواد بعدی قابل اعمال است

ماده 95 : صاحبان مشاغل موضوع اين فصل مكلف اند اسناد و مدارك مثبته كافي براي تشخيص درآمد مشمول ماليات خود نگاهداري كنند . صاحبان مشاغل از لحاظ تشخيص درآمد مشمول ماليات به گروه هاي زير تقسيم مي شوند :
الف : صاحبان مشاغلي كه به موجب اين قانون مكلف به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر روزنامه و كل موضوع قانون تجارت هستند و بايد دفاتر و اسناد و مدارك مربوط را با رعايت اصول و موازين و استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري نگاهداري كنند .
ب : صاحبان مشاغلي كه بر حسب اين قانون مكلف به ثبت فعاليت هاي شغلي خود در دفاتر درآمد و هزينه مي باشند . نمونه هاي دفاتر مذكور توسط سازمان امور مالياتي كشور تهيه مي گردد و در دسترس قرار مي گيرد .
ج : صاحبان مشاغلي كه مشمول مقررات بندهاي (الف) و (ب) فوق نيستند مكلف اند صورت خلاصه وضعيت درآمد و هزينه خود را طبق ضوابط و نمونه هاي تعيين شده از طرف سازمان امور مالياتي كشور نگاهداري كنند .
 

تبصره 1 : سازمان امور مالياتي كشور در صورت تشخيص ضرورت تا پايان دي ماه هر سال فهرست مشاغل افزوده شده به بندهاي (الف) و (ب) ماده (96) و مشمول از آغاز سال بعد را تهيه و از طريق تشكل هاي صنفي و درج آگهي در روزنامه رسمي و يكي از روزنامه هاي كثیرالانتشار به موديان اعلام مي دارد .

تبصره 2 : آيين نامه مربوط به روش هاي نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك و نحوه ثبت وقايع مالي و چگونگي تنظيم صورت هاي مالي نهايي براساس نوع فعاليت و همچنين رعايت اصول و موازين و استانداردهاي پذيرفته شده حسابداري توسط سازمان امور مالياتي كشور با كسب نظر از جامعه حسابداران رسمي تهيه و به تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي خواهد رسيد .

 

توضیحات:

1-در این ماده ابتدا مودیان به نگهداری مدارک تکلیف می شوند یعنی نگهداری اسناد و مدارک نوعی الزام می شود

2- در این ماده مودیان به سه  دسته تقسیم شده و مدارک هر دسته بصورت تفکیک شده  معرفی می شود.

3-در تبصره 1 ذیل ماده ذکر شده است که افزودن به بندهای الف و ب از وظایف سازمان امر مالیاتی وبا رعایت شرط اعلام  تا پایان دی ماه ازطریق درج آگهي در روزنامه رسمي و يكي از روزنامه هاي كثیرالانتشار بوده ومودیان اعلام شده از سال بعد مکلف به رعایت بند اعلام شده می باشند .

4-در تبصره 2 ماده فوق اعلام شده که آيين نامه مربوط به روش هاي نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك با کسب نظر از جامعه حسابداران رسمي و تصويب وزير امور اقتصادي و دارايي اعلام میشود ونکته قابل تامل در این ماده  وآئین نامه  مصوب این است که این آئین نامه علاوه بر رعایت استانداردهای حسابداری حاوی استانداردهای تعیین شده توسط وزارت امور اقتصاد و دارائی می باشد  ومدارک متکی بر تنها استانداردهای حسابداری الزاما ًمورد تائید دارائی نیست.

ماده 96 :
الف : صاحبان مشاغل موضوع بند (الف) ماده (95) اين قانون عبارتند از :
1- دارندگان كارت بازرگاني و كليه وارد كنندگان و صادركنندگان
2- صاحبان كارخانه ها و واحدهاي توليدي كه براي آنها جواز تأسيس و پروانه بهره برداري از وزارتخانه ذيربط صادر شده يا مي شود .
3- بهره برداران معادن .
4- صاحبان موسسات حسابرسي , حسابداري و دفترداري , خدمات مالي و ارائه دهندگان خدمات مديريتي , مشاوره اي , انفورماتيك , رايانه اي اعم از سخت افزاري و نرم افزاري و طراحي سيستم .
5- صاحبان مراكز آموزشي و پرورشي , آموزشگاه هاي آزاد , مدارس غيرانتفاعي , دانشگاهها و مراكز آموزش عالي .
6- صاحبان بيمارستانها , زايشگاهها , آسايشگاهها , درمانگاهها و خانه هاي سالمندان .
7- صاحبان هتلها و هتل هاي سه ستاره و بالاتر .
8- بنكداران , عمده فروشها , فروشگاه هاي بزرگ , واسطه هاي مالي , نمايندگان توزيع كالاهاي داخلي و وارداتي و صاحبان انبارها .
9- نمايندگان موسسه هاي تجاري و صنعتي , اعم از داخلي و خارجي .
10- صاحبان موسسات حمل و نقل موتوري , زميني , دريايي و هوايي اعم از مسافري يا باربري .
11- صاحبان موسسات مهندسي و مهندسي مشاور .
12- صاحبان موسسات تبليغاتي و بازاريابي .
ب : صاحبان مشاغل موضوع بند ( ب ) ماده (95) اين قانون عبارتند از :
1- صاحبان كارگاه هاي صنعتي
2- صاحبان مشاغل ساختماني , تأسيسات فني و صنعتي , نقشه كشي , نقشه برداري , محاسبات فني و نظارت .
3- چاپخانه داران,ليتوگرافها,صحافها , ارائه دهندگان خدمات چاپ وگرافيستها.
4- صاحبان مراكز ارتباطات رايانه اي
5- وكلا ,كارشناسان ,مترجمان رسمي دادگستري,مشاوران حقوقي , حسابداران رسمي و اعضاي سازمان هاي نظام مهندسي .
6- محققان , پژوهش گران و كارشناسان آزادكه به تهيه و ارائه طرح هاي تحقيقاتي اشتغال دارند .
7- دلالان , حق العمل كاران و كارگزاران .
8- صاحبان مراكز فرهنگي , هنري , فرهنگسراها , كانون هاي حرفه اي و انجمن هاي صنفي و تخصصي .
9- صاحبان سينماها , تماشاخانه ها و مكان هاي تفريحي و ورزشي .
10- صاحبان مشاغل فيلم برداري , دوبلاژ , مونتاژ و ساير خدمات سينمائي .
11- پزشكان و دندانپزشكان كه داراي مطب هستند و دامپزشكان كه به حرفه دامپزشكي اشتغال دارند .
12- صاحبان آزمايشگاهها , راديولوژي ها , فيزيوتراپي ها , سونوگرافي ها , الكتروانسفالوگرافي ها , سي تي اسكن ها , سالن هاي زيبايي و ديگر ارائه دهندگان خدمات بهداشتي و طبي و غيرطبي .
13- صاحبان ميهمان سراها , ميهمان پذيرها و مسافرخانه ها .
14- صاحبان تالارهاي پذيرايي , رستوران ها , تهيه كنندگان غذاهاي آماده , ارائه دهندگان خدمات پذيرائي و كرايه دهندگان ظروف .
15- صاحبان دفاتر اسناد رسمي .
16- صاحبان تعميرگاه هاي مجاز و اتو سرويسها .
17- صاحبان نمايشگاه ها و فروشگاه هاي اتومبيل و بنگاه هاي معاملات املاك و آژانس هاي كرايه اتومبيل .
18- سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر .
19- عاملان فروش و فروشندگان آهن آلات .
 

تبصره 1 : سازمان امور مالياتي كشور در صورت تشخيص ضرورت مي تواند هر يك از مشمولان بند(ب) اين ماده را به رعايت مقررات موضوع بند (الف) اين ماده ملزم نمايد مشروط بر آن كه مراتب كتبا تا پايان دي ماه هر سال به موديان فوق ابلاغ گردد . موديان اخيرالذكر از اول سال بعد مكلف به اجراي آن مي باشند .

تبصره 2: منظور از صاحبان مذكور در اين ماده اشخاصي است كه بهره برداري از موسسات به حساب آنان انجام مي شود .

تبصره 3 : مشمولان اين ماده كه در محل شغل خود داراي فعاليت هاي شغلي ديگر موضوع اين فصل مي باشند مكلف اند براي كليه فعاليت هاي شغلي خود طبق مقررات اين قانون عمل كنند .

توضیحات:

1-در این ماده مشاغل بند الف وب بصورت مجزا اعلام وسایر مشاغل اعلام نشده در این ماده مشمول بند ج می باشند ضمن اینکه کلیه وظایف مشمولین هر بنددر ماده 95 ذکر شده است

2-در تبصره 1ذیل ماده ذکر شده است که چنانچه سازمان امور مالیاتی بخواهد نوع صنفی را تغییر دهد ابتدا باید تا پایان دی ماه ازطریق درج آگهي در روزنامه رسمي و يكي از روزنامه هاي كثیرالانتشار به موديان اعلام نموده ومودیان اعلام شده از سال بعد مکلف به رعایت بند اعلام شده می باشند نکته ظریف این تبصره اینست که فقط سازمان امور مالیاتی حق تغییر بند مودیان مشاغل را با شرایط ذکر شده دارد ولا غیر

3-در تبصره 2 ذکر شده است که منظور از صاحبان کسانی هستند که مستقیماًاز فعالیت نفع می برند مثلاًاگر شخصی محل کسبی را اجاره نماید در بخشدر آمد مشاغل منظور از صاحبان  مستاجر محل می باشد که در آمد شغلی مستقیماًنصیب وی می شود

4-در تبصره 3 ذکر شده است که مشمولین بخش در آمد مشاغل چنانچه در محل شغل خود دارای درآمد دیگری هستند مکلف به رعایت سایر بخشهای قانون متناسب با در آمد غیر مشاغل  می باشند برای مثال چنانچه مودی در محلی دارای فعالیت شخص حقیقی باشد و همان محل بصورت محل فعالیت  شخصیت حقوقی نیز فعال باشد مودی ملزم به رعایت مواد قانونی هر دو بخش در محل می باشد.

ماده 97 : در موارد زير درآمد مشمول ماليات مودي از طريق علي الرأس تشخيص خواهد شد :
1: درصورتي كه تا موعد مقرر ترازنامه و حساب سودوزيان و ياحساب درآمد وهزينه و حساب سودوزيان , حسب مورد , تسليم نشده باشد .
2: درصورتي كه مودي به درخواست كتبي اداره امورمالياتي مربوط ازارائه دفاتر و يا مدارك حساب در محل كار خود خودداري نمايد ( منظور از محل کاردرمورد اشخاص حقوقي نيز همان اقامتگاه قانوني آنها مي باشد مگر اين كه مودي قبلا مركز عمليات خود را براي ارائه دفاتر و اسناد و مدارك كتبا به اداره امور مالياتي مربوط اعلام نموده باشد  ).
در اجراي اين بند هرگاه مودي از ارائه قسمتي از مدارك حساب خودداري نمايد چنانچه مربوط به هزينه باشد از احتساب آن جزء هزينه هاي قابل قبول خودداري مي شود و در صورتي كه مربوط به درآمد باشد درآمد مشمول ماليات اين قسمت از طريق علي الرأس تعيين خواهد شد .
3: درصورتي كه دفاترواسنادو مدارك ابرازي براي محاسبه درآمد مشمول ماليات به نظر اداره امور مالياتي غيرقابل رسيدگي تشخيص شود و يا به علت عدم رعايت موازين قانوني و آيين نامه مربوط مورد قبول واقع نشود كه در اين صورت مراتب بايد با ذكر دلايل كافي كتبا به مودي ابلاغ و پرونده براي رسيدگي به هيأتي متشكل از سه نفر حسابرس منتخب رئيس كل سازمان امور مالياتي كشور احاله گردد . مودي مي تواند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ با مراجعه به هيأت مزبور نسبت به رفع اشكال رسيدگي و اداي توضيح كتبي در مورد نحوه رعايت موازين قانوني و آئين نامه حسب مورد اقدام نمايد و در هر حال هيأت مكلف است ظرف ده روز پس از انقضاي يك ماه فوق نظر خود را با توجيهات و دلايل لازم و كافي به اداره امور مالياتي اعلام نمايد تا براساس آن اقدام گردد . نظر هيأت با اكثريت مناط اعتبار است و نظر عضوي كه در اقليت قرار گيرد بايد در صورت جلسه درج گردد . در مواردي كه هيأت نظر اداره امور مالياتي را در مورد غيرقابل رسيدگي بودن دفاتر مودي مردود اعلام مي كند بايد مراتب را به دادستاني انتظامي مالياتي نيز اعلام نمايد .
 

تبصره 1: در اجراي بند (3) اين ماده دو ماه به مهلت رسيدگي موضوع ماده (156) اين قانون اضافه مي شود .

تبصره 2 : هرگاه طبق اسناد و مدارك ابرازي يا به دست آمده امكان تعيين درآمد واقعي مودي وجود داشته باشد , اداره امور مالياتي مكلف است درآمد مشمول ماليات را براساس رسيدگي به اسناد و مدارك مزبور يا دفاتر , حسب مورد , تعيين كند , در صورت داشتن درآمد ناشي از فعاليت هاي مكتوم كه مستند به دلايل و قراين كافي باشد , درآمد مشمول ماليات آن فعاليتها همواره از طريق علي الرأس تشخيص داده و به درآمد مشمول ماليات مشخص شده قبلي افزوده و مأخذ مطالبه ماليات واقع خواهد شد .

توضیحات:

دراین ماده نحوه رسیدگی به مودیانی را اعلام می کند که به وظایف قانونی عمل ننموده اند واین گونه مودیان به سه دسته تقسیم می شوند

1-مودیانی که تا موعد مقرراز تسلیم ترازنامه و حساب سود وزيان و ياحساب درآمد وهزينه و حساب سودوزيان , حسب مورد خودداری نموده اند این مودیان مشمول بند 1 ماده 97 بوده وبا توجه به عدم ارائه موارد ذکر شده مستقیماً از طریق علی الراس رسیدگی میشوند .

2-دسته دوم  مودیانی هستند که از ارائه دفاتر در محل کار خودداری می نمایند کا با توجه به عدم ارائه دفاتر اینگونه مودیان نیز مستقیماً از طریق علی الراس رسیدگی می شوند

3-دسته سوم مودیانی هستند که به تکالیف قانونی عمل کرده اما دفاترواسنادو مدارك ابرازي براي محاسبه درآمد مشمول ماليات به نظر اداره امور مالياتي غيرقابل رسيدگي تشخيص شود و يا به علت عدم رعايت موازين قانوني و آيين نامه مربوط مورد قبول واقع نشود در این مورد واحد مالیاتی مستقیماًوارد رسیدگی نشده و پرونده براي رسيدگي به هيأتي متشكل از سه نفر حسابرس منتخب رئيس كل سازمان امور مالياتي كشور احاله  میگردد وچنانچه توضیحات مودی قانع کننده نباشد پروندهاز طریق علی الراس رسیدگی می شود.

4- تبصره  1بیان میکند که در مورد پرونده های بند 3 به مهلت رسیدگی دو ماه اضافه می شود.

5- بخش اول تبصره 2 بیانگر این مسئله است چنانچه امکان رسیدگی از طریق اسناد و مدارک مودی فراهم باشد اداره امور مالیاتی مکلف است با استفاده از اسناد ومدارک نسبت به تعیین در آمد واقعی اقدام نماید برای مثال در دفاتری که در اجرای بند 3 غیرقابل رسیدگی تشخیص داده شده است اگر یکی از حسابها مانند خرید یا فروش منطبق بر واقعیت با شد واحد مالیاتی مکلف است در تشخیص علی الراس از حساب فوق به عنوان قرینه مالیاتی استفاده نماید  ودر بخش دوم بر در آمد های کتمان شده دلالت دارد وتبصره حکم میکند چنانچه در امد کتمان شده متکی بهقراین کافی باشد در آمد فوق فارغ از سایر در آمد های اعلام شده بصورت علی الراس تشخیص می شود

ماده 98 : در موارد تشخيص علي الرأس , اداره امور مالياتي بايد پس از تحقيقات و بررسي هاي لازم و كسب اطلاعات مورد نياز از مراجع مختلف اعم از دولتي يا غيردولتي ابتدا قرينه و يا قرائن مذكور در اين قانون را كه متناسب با وضعيت و موضوع فعاليت مودي باشد انتخاب و دلايل انتخاب نوع قرينه يا قرائن و رقم آنها را با توجيه مافي در گزارش رسيدگي قيد نمايد و سپس با اعمال ضريب يا ضرايب مقرر در قرينه يا قرائن انتخابي درآمد مشمول ماليات مودي را تعيين نمايد . در صورتي كه به چند قرينه اعمال ضريب شود معدلي كه از نتايج اعمال ضريب به دست مي آيد درآمد مشمول ماليات خواهد بود .

توضیحات:

ماده 98 نحوه تشخیص علی الراس را بیان می کند بطور کل در آمد مشمول مالیات عبارت است از قرینه ضربدر ضریب مربوطه

طبق ماده 152 قانون قراین عبارتند از:

1 - خريد سالانه
2- فروش سالانه
3- درآمد ناويژه
4- ميزان توليد در كارخانجات
5- ارزش حق واگذاري محل كسب
6- جمع كل وجوهي كه بابت حق التحرير و حق الزحمه وصول عوارض و مصرف تمبر عايد دفترخانه اسناد رسمي مي شود يا ميزان تمبرمصرفي آنها
7- ساير عوامل به تشخيص كميسيون تعيين ضرائب
 وضرایب نیز هر ساله توسط کمیسیون تعیین ضریب تهیه می شود اما با توجه به تعیین ضریب فروش در دفتر چه مربوطه عملاً کلیه قراین ابتدا باید تبدیل به قرینه فروش شده وسپس در ضریب مربوطه ضرب شود

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم شهریور 1388ساعت 3:14  توسط محمد  |